ميرزا حاجى بابا محمد تقى شيرازى

108

شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى )

بايد در صورتى كه درد كمر ، ران‌ها و لگن باشد ، جهت امالهء خون به سوى مهبل ، باسليق راست يا چپ را فصد كنند . اگر با اين عمل سيلان حاصل نشد ، از مابض يا صافن يا رگ پشت پاشنه يا زير زانو خون بگيرند . همچنين ، حجامت ساق و بادكش بسيار بر حالب و ماهيچه‌هاى سمت پشتى پا ، براى ايجاد جريان حيض بسيار مفيد است . نكتهء مهم : اين بيمارى ، موجب امراض فراوانى چون احتناق رحم ، ورم رحم و مفاصل ، نازائى ، عرق النسا ، تيرگى ديد ، سوء فكر ، خيالات فاسده و گمان‌هاى بد ، ماليخوليا ، عروض سودا و بثورات و خراجات و غير اينها مىشود ؛ بنابراين ، بايد بسيار اهتمام در رفع آن نمود . فصل ششم : سيلان طمث [ سبب ] اين بيمارى هم عوارض فراوانى ايجاد مىكند و بايد در علاج آن جديت نمود . اسباب ايجاد اين بيمارى بسيار است ؛ مانند زيادى خون بدن - امتلاى دموى - يا حدّت و ردائت كيفيت خون و قوت جاذبه و دافعهء رحم [ كه خون را به خوبى از نقاط بدن به خود جذب مىكند و به سرعت و سادگى به بيرون مىريزد ] و ضعف ماسكهء آن [ كه نمىتواند خون موجود در خود را نگاه دارد ] و رسيدن صدماتى از طلق ، افتضاض و غير آنها به رحم . علاج : طبيب بايد « سبب سابق » و « سبب و اصل » را جستجو كند و در پى از بين بردن آن اسباب باشد ؛ ولى مقدم بر هر علاجى ، فصد قيفال و حجامت در اسفل گودى عقب سر و گردن و بادكش كردن شديد و مكرر زير پستان‌ها - به نحوى كه گوشت‌ها را به قدر امكان داخل در محجمه نموده و سپس رها كنند تا خودش به تدريج سست شده و بيفتد - مىباشد . همچنين بايد هر روز صبح از بذور باردهء مانع غليان خون ، مانند تخم خرفه ، خشخاش ، گشنيز ، كاهو و امثال آن را اندكى بود داده و آن را در عرق بيد